Bán điện dư 50% — nghị định mới đổi gì cho mái nhà của bạn?
Từ 26/6/2026, trần bán điện dư của điện mặt trời mái nhà tăng từ 20% lên 50%, và được thỏa thuận vượt mức đến hết 2030. Thay đổi này có ý nghĩa gì với một mái nhà cụ thể.
Chính sách · 13/10/2026 · 6분 분량
This article has not been translated yet. The Vietnamese text is shown below.
本文尚未翻译,以下为越南语原文。
이 글은 아직 번역되지 않았습니다. 아래는 베트남어 원문입니다.
Suốt mấy năm qua, cái khiến nhiều chủ nhà chần chừ không phải giá thiết bị mà là
một câu hỏi đơn giản: buổi trưa nhà không có ai, điện làm ra thừa thì đi đâu? Từ cuối
tháng 6 năm 2026, câu trả lời đã khác.
Thay đổi nằm ở đúng một con số
Ngày 26/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 243/2026/NĐ-CP, sửa đổi một số điều của
Nghị định 57/2025/NĐ-CP và Nghị định 58/2025/NĐ-CP. Với người lắp điện mặt trời mái nhà
tự sản xuất tự tiêu thụ, điểm đáng chú ý nhất gói gọn trong một con số: tỷ lệ sản lượng
điện dư được phép bán lên lưới tăng từ 20% lên 50%.
Con số 20% trước đó nằm ở Nghị định 58/2025/NĐ-CP. Nghĩa là một hệ làm ra 600 kWh một
tháng, trước đây dù dùng không hết thì cũng chỉ được bán tối đa 120 kWh. Phần vượt quá
coi như cho không lưới điện.
Nguồn. Thông tin này lấy từ
Báo Công Thương ngày 27/6/2026
— báo của Bộ Công Thương, không phải trang bán thiết bị. Trước khi ký hợp đồng, bạn vẫn
nên đối chiếu với bản gốc nghị định.
Vì sao con số đó quan trọng hơn vẻ ngoài
Một hệ điện mặt trời phát mạnh nhất vào khoảng 10 giờ sáng đến 2 giờ chiều. Đó cũng
đúng là lúc nhà ở ít người nhất: người lớn đi làm, trẻ con đi học. Phần điện làm ra
trong khung giờ đó thường vượt xa nhu cầu trong nhà.
Với hộ gia đình điển hình, tỷ lệ điện dư hoàn toàn có thể vượt 20%. Trần cũ vì vậy
không chỉ là một quy định hành chính — nó cắt thẳng vào phần hiệu quả kinh tế của hệ
thống. Nâng trần lên 50% là nâng đúng phần đang bị bỏ phí.
Sản lượng được tính theo sản lượng phát tại đầu ra của nguồn điện mặt trời mái nhà,
theo cường độ bức xạ, và được mua bán theo thỏa thuận giữa bên bán và bên mua.
Trường hợp nào được bán vượt 50%
Nghị định còn mở thêm một cửa nữa. Từ khi nghị định có hiệu lực đến hết ngày
31/12/2030, hai bên có thể thỏa thuận mua bán phần sản lượng vượt trên 50%, với điều
kiện lưới điện tại điểm đấu nối đảm bảo khả năng tiếp nhận và đáp ứng yêu cầu vận hành
an toàn hệ thống.
Hai chữ quan trọng ở đây là thỏa thuận và điều kiện.
Đây không phải quyền mặc định. Lưới ở mỗi khu vực có khả năng tiếp nhận khác nhau, nên
cùng một hệ 10 kW, nhà ở khu vực lưới còn dư tải và nhà ở khu vực lưới đã căng có thể
nhận hai câu trả lời khác nhau. Muốn biết chắc thì phải hỏi đơn vị điện lực địa phương
tại chính điểm đấu nối của mình.
Tính ra tiền thì khác bao nhiêu
Lấy gói 5 kW làm ví dụ. Theo bảng gói công suất của Asia Energy, hệ này làm ra khoảng
540 – 640 kWh mỗi tháng. Giả sử hộ gia đình dùng trực tiếp được khoảng 60%, còn lại
khoảng 240 kWh là điện dư.
Theo trần cũ 20%: chỉ bán được tối đa khoảng 118 kWh. Hơn 120 kWh
còn lại không thu được gì.
Theo trần mới 50%: toàn bộ 240 kWh đó nằm trong hạn mức được bán.
Phần chênh lệch này không biến hệ thống từ lỗ thành lãi — tiền tiết kiệm lớn nhất
vẫn đến từ phần điện dùng trực tiếp, vì nó thay thế điện mua ở bậc giá cao nhất. Nhưng
nó rút ngắn thời gian hoàn vốn, và quan trọng hơn: nó bỏ đi cái cảm giác khó chịu rằng
mình đang cho không một nửa sản lượng.
Điều này không có nghĩa là gì
Có mấy cách hiểu sai đang lan trên mạng, nên nói rõ luôn:
Không phải ai lắp cũng tự động bán được 50%. Đó là mức trần cho
phép theo cơ chế thỏa thuận, không phải cam kết sản lượng.
Không phải cơ chế giá FIT ngày xưa. Đây vẫn là mô hình tự sản xuất
tự tiêu thụ. Mục tiêu chính vẫn là dùng cho mình, phần dư mới bán.
Không bỏ được thủ tục. Vẫn phải thông báo hoặc đăng ký theo quy mô
hệ thống. Lắp chui giờ còn có chế tài riêng tại Nghị định 133/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ
25/5/2026.
Nên làm gì bây giờ
Nếu đang cân nhắc lắp, thứ tự hợp lý là: xem hóa đơn điện ba tháng gần nhất để biết
mình thực sự dùng bao nhiêu, đo diện tích mái còn trống, rồi hỏi đơn vị điện lực địa
phương về khả năng tiếp nhận tại điểm đấu nối. Ba thứ đó quyết định gói công suất, chứ
không phải ngược lại.
Nếu đã lắp từ trước, nên liên hệ đơn vị điện lực để xem hợp đồng mua bán điện hiện
tại có thuộc diện điều chỉnh theo quy định mới hay không.
Asia Energy khảo sát mái miễn phí trong 24 giờ và trả lại phương án kèm sản lượng ước
tính, chi phí trọn gói và thời gian hoàn vốn — không yêu cầu đặt cọc để nhận khảo sát.
Ai được lợi nhiều nhất từ thay đổi này
Không phải mọi mái nhà đều hưởng lợi như nhau. Mức độ phụ thuộc vào một thứ: tỷ lệ
điện bạn dùng được ngay lúc nó được làm ra.
Nhà phố, cả nhà đi làm đi học ban ngày. Hưởng lợi nhiều nhất. Phần
lớn sản lượng rơi vào khung giờ không ai ở nhà, nên tỷ lệ điện dư cao, và trần 20% cũ
cắt mất nhiều nhất ở nhóm này.
Nhà có người ở suốt ngày, có điều hòa chạy ban ngày. Hưởng lợi ít
hơn, vì vốn đã dùng trực tiếp được phần lớn sản lượng. Nhưng với nhóm này thì bản thân
việc lắp đã lợi sẵn rồi.
Nhà xưởng, kho lạnh, trang trại. Phụ tải chạy đúng giờ nắng nên tỷ
lệ tự dùng rất cao, nhiều nơi gần như không có điện dư. Thay đổi này ít tác động.
Nói cách khác: càng ít có mặt ở nhà vào ban ngày, thay đổi này càng đáng tiền với bạn.
So sánh nhanh trước và sau
Trần bán điện dư: 20% theo Nghị định 58/2025/NĐ-CP, nay là 50% theo
Nghị định 243/2026/NĐ-CP.
Vượt trần: trước không có cơ chế; nay được thỏa thuận vượt 50% đến
hết 31/12/2030, với điều kiện lưới tại điểm đấu nối tiếp nhận được.
Cách tính sản lượng: theo sản lượng phát tại đầu ra của nguồn điện
mặt trời mái nhà, theo cường độ bức xạ.
Biểu mẫu: bộ 07 mẫu mới áp dụng từ 26/6/2026, thay cho phụ lục của
Nghị định 58/2025/NĐ-CP.
Điểm cuối đáng chú ý với người đang chuẩn bị hồ sơ: mẫu tải từ bài viết cũ rất có thể
đã hết hiệu lực.
Có nên chờ thêm chính sách tốt hơn không
Đây là câu hỏi hợp lý, và câu trả lời thành thật là: chờ thì vẫn đang trả tiền điện.
Một hộ dùng hết khoảng 1,5 triệu đồng tiền điện mỗi tháng, chờ thêm một năm là tốn
thêm 18 triệu đồng tiền điện — xấp xỉ một nửa chi phí trọn gói của hệ 5 kW. Trong khi
đó, phần lợi ích tăng thêm từ việc trần bán điện dư nâng từ 50% lên cao hơn nữa, nếu có,
cũng chỉ tác động lên một phần nhỏ sản lượng.
Lập luận này không áp dụng cho nhà đang có kế hoạch sửa mái hoặc bán nhà trong vài
năm tới. Trường hợp đó thì chờ là đúng.
Câu hỏi hay gặp
Bán điện dư thì tiền về bằng cách nào? Qua hợp đồng mua bán điện với
đơn vị điện lực. Thời hạn hợp đồng là 05 năm kể từ ngày nguồn điện được nghiệm thu.
Nhà tôi đã lắp từ năm ngoái thì có được hưởng không? Phải hỏi đơn vị
điện lực địa phương, vì còn phụ thuộc hợp đồng hiện tại của bạn thuộc diện nào. Đây là
việc nên gọi hỏi, không nên suy đoán.
Có cần lắp thêm thiết bị gì để bán điện dư không? Hệ đấu nối lưới cần
công tơ hai chiều. Nếu hệ của bạn đang ở chế độ chống phát ngược thì phải điều chỉnh cấu
hình, và việc này phải làm cùng đơn vị điện lực chứ không tự chỉnh.
Mức 50% tính trên sản lượng tháng hay cả năm? Nghị định quy định theo
sản lượng phát tại đầu ra theo cường độ bức xạ. Cách chốt số cụ thể nằm trong hợp đồng
mua bán điện, nên đọc kỹ phần đó trước khi ký.
우리 집 지붕에 맞는 상담이 필요하신가요?
Asia Energy가 무료로 지붕을 실사하고, 예상 발전량과 총비용, 회수 기간을 담은 방안을 드립니다.