Phần lớn hộ gia đình ở thành phố thuộc nhóm một, nhưng khi đi mua lại hay bị tư vấn
theo nhóm hai.
Cách tính cho nhóm một
Bốn bước, làm trên giấy trong mười phút:
Liệt kê thiết bị thiết yếu. Chỉ những thứ thật sự cần khi mất
điện.
Ghi công suất mỗi thứ, đọc trên nhãn thiết bị.
Nhân với số giờ muốn cầm cự. Hỏi thật: khu vực mình mất điện thường
mấy tiếng?
Cộng lại, rồi cộng thêm phần dự phòng cho tổn thất và cho việc không
nên xả pin tới cạn.
Ví dụ cách nghĩ: vài bóng đèn, một quạt, một tủ lạnh và bộ phát wifi trong bốn giờ là
một con số khiêm tốn — nhỏ hơn nhiều so với mức người ta thường tưởng.
Tủ lạnh — thứ hay tính sai
Tủ lạnh không chạy liên tục. Máy nén chỉ bật từng đợt để giữ nhiệt độ, nên điện tiêu
thụ thực tế trong bốn giờ thấp hơn nhiều so với lấy công suất nhân bốn.
Nhưng có một thứ phải tính: dòng khởi động. Máy nén lúc khởi động kéo
dòng cao gấp nhiều lần lúc chạy. Đây là chuyện của công suất biến tần chứ không phải dung
lượng pin — hai thứ khác nhau mà hay bị lẫn.
Phân biệt kWh và kW
Đây là chỗ nhầm nhiều nhất khi chọn pin lưu trữ.
kWh là dung lượng — pin chứa được bao nhiêu điện, quyết định cầm cự
được bao lâu.
kW là công suất — xả ra được bao nhiêu cùng lúc, quyết định chạy được
bao nhiêu thiết bị một lúc.
Pin dung lượng lớn mà công suất xả thấp thì không chạy nổi điều hòa dù còn đầy. Ngược
lại, công suất cao mà dung lượng nhỏ thì chạy được nhiều thứ nhưng chỉ trong chốc lát.
Khi chọn pin lưu trữ, phải hỏi cả hai con số, không chỉ hỏi kWh.
Đừng xả pin tới cạn
Tuổi thọ pin tính theo số chu kỳ sạc xả, và xả càng sâu thì xuống cấp càng nhanh.
LiFePO4 chịu xả sâu tốt hơn nhiều so với các dòng khác, nhưng nguyên tắc vẫn đúng: nên
để một phần dự phòng khi tính dung lượng. Khác biệt giữa các loại pin ở bài
pin LiFePO4 khác gì pin lithium
thường.
Dải có sẵn và cách ghép
Dải pin lưu trữ LiFePO4 của Asia Energy từ 2,56 đến 32 kWh, điện áp 51,2 V. Dải rộng
nên ghép được nhiều mức.
Một lời khuyên thực dụng: bắt đầu vừa phải, mở rộng sau. Lý do:
Sau vài tháng sống với hệ mới biết thật sự cần bao nhiêu
Mất điện bao nhiêu lần một năm là con số phải đo chứ không đoán
Nói thẳng: phần pin thường không tự hoàn vốn chỉ bằng tiền điện tiết
kiệm thêm.
Nên xem khoản chênh giữa bản có pin và không pin là tiền mua khả năng dùng điện khi
mất lưới, không phải khoản đầu tư sinh lời. Phân tích đầy đủ ở bài
pin lưu trữ có đáng tiền không.
Ngoại lệ: nơi mất điện gây thiệt hại thật — ao nuôi có máy sục khí, kho lạnh, trạm y
tế có tủ bảo quản thuốc. Ở đó pin không phải tiện nghi mà là bảo hiểm.
Câu hỏi hay gặp
Pin chạy được điều hòa không? Phụ thuộc công suất xả của hệ, không
phải dung lượng pin. Và điều hòa chạy liên tục thì làm cạn pin rất nhanh.
Pin dùng được bao nhiêu năm? Tính theo chu kỳ sạc xả chứ không theo
năm. Hệ xả pin mỗi ngày sẽ hết chu kỳ nhanh hơn hệ chỉ dùng khi mất điện.
Có cần pin nếu khu vực ít mất điện không? Nếu mất điện vài lần một
năm và mỗi lần vài giờ thì thường không đáng. Nên lắp hybrid không pin trước, bổ sung
sau nếu cần.
Ghép thêm pin sau có được không? Được nếu biến tần hỗ trợ và điện áp
khớp. Nên hỏi rõ ngay khi mua đợt đầu.
Lưu ý. Bài này nêu cách tính, không nêu dung lượng cụ thể cho một
trường hợp — con số đó phụ thuộc hoàn toàn vào danh sách thiết bị thiết yếu và số giờ
muốn cầm cự, nên phải tính riêng cho từng nhà.