Tấm pin không hỏng đột ngột mà giảm dần. Thứ hỏng trước nó là gì, điều gì rút ngắn tuổi thọ, và sau 25 năm thì làm gì.
Kiến thức · 21/10/2026 · 阅读约 6 分钟
This article has not been translated yet. The Vietnamese text is shown below.
本文尚未翻译,以下为越南语原文。
이 글은 아직 번역되지 않았습니다. 아래는 베트남어 원문입니다.
Người bán hay nói "tấm pin dùng được 25 – 30 năm". Câu đó đúng, nhưng dễ gây
hiểu nhầm: nó không có nghĩa là sau 25 năm tấm pin ngừng hoạt động, cũng không có nghĩa
là suốt 25 năm nó giữ nguyên sản lượng.
Tấm pin không hỏng, nó giảm dần
Khác với hầu hết thiết bị điện, tấm pin mặt trời gần như không có bộ phận chuyển
động. Nó không "chạy" rồi "hỏng" — nó suy giảm sản lượng theo thời gian,
mỗi năm một ít.
Nghĩa là sau hai mươi năm, tấm pin vẫn làm ra điện, chỉ là ít hơn lúc mới. Đây là lý
do các hãng bảo hành bằng hiệu suất chứ không chỉ bảo hành vật lý.
Hai loại bảo hành, đừng nhầm. Bảo hành sản phẩm lo chuyện tấm pin
lỗi, nứt, hỏng. Bảo hành hiệu suất cam kết sau ngần ấy năm tấm pin còn giữ được một tỷ
lệ sản lượng nhất định. Asia Energy bảo hành 12 năm sản phẩm và 25 năm hiệu
suất cho tấm pin.
Thứ hỏng trước tấm pin
Đây là phần ít được nói tới khi bán hàng, nhưng quyết định chi phí dài hạn.
逆变器 — có linh kiện điện tử và thường là thứ phải thay giữa
vòng đời hệ thống. Asia Energy bảo hành biến tần 5 năm, so với 25 năm hiệu suất tấm pin.
Chênh lệch đó nói lên tuổi thọ tương đối của hai bộ phận.
储能电池 — mất dần dung lượng theo số chu kỳ sạc xả. Bền hơn
nhiều so với pin lithium thường nếu dùng LiFePO4, nhưng vẫn xuống cấp trước tấm pin.
Khung giá đỡ và phụ kiện — nằm ngoài trời, chịu mưa nắng và hơi
muối nếu gần biển. Khung nhôm định hình và bu lông thép không gỉ bền hơn hẳn loại rẻ,
và chênh lệch giá ban đầu nhỏ hơn nhiều so với chi phí thay sau này.
Khi tính chi phí sở hữu dài hạn, nên tính riêng vòng đời từng bộ phận chứ không gộp
chung vào con số "25 năm".
Thứ rút ngắn tuổi thọ
Nước đọng và hơi ẩm xâm nhập. Đây là lý do cấp bảo vệ quan trọng.
Tấm pin Mono của Asia Energy đạt IP68 — mức kín nước cao. Chi tiết về
các cấp bảo vệ nằm ở bài IP20, IP65 hay
IP66 nói gì.
Nhiệt độ cao kéo dài. Tấm pin lắp sát mặt mái, không có khoảng hở
thoát nhiệt, sẽ nóng hơn và xuống cấp nhanh hơn.
Bóng che cục bộ lâu dài. Phần bị che thường xuyên có thể nóng lên
bất thường và hỏng sớm hơn phần còn lại.
Thi công ẩu. Bắt vít sai lực làm nứt kính, đi dây không cố định làm
sờn vỏ cách điện. Những lỗi này không lộ ra ngay mà xuất hiện sau vài năm.
Sau 25 năm thì sao
Hệ không tự dừng. Thực tế có ba hướng:
Tiếp tục dùng. Sản lượng thấp hơn nhưng vẫn có giá trị, nhất là khi
vốn đã hoàn từ lâu.
Thay tấm pin, giữ khung. Khung giá đỡ và hệ thống dây thường còn
dùng được, nên chi phí nâng cấp thấp hơn lắp mới hoàn toàn.
Tháo bỏ và tái chế. Tấm pin chủ yếu là kính, nhôm và silic — đều là
vật liệu tái chế được.
Đặt cạnh thời gian hoàn vốn 4 – 6 năm theo bảng gói công suất, phần thời gian còn lại
sau khi hoàn vốn là phần có lãi, và nó rất dài.
Làm gì để hệ bền
Vệ sinh định kỳ, nhất là mái gần đường lớn hoặc khu nhiều bụi
Kiểm tra siết lại bu lông khung sau mùa mưa bão
Theo dõi sản lượng hằng tháng — sản lượng tụt bất thường là dấu hiệu sớm nhất của
hỏng hóc, trước cả khi nhìn thấy bằng mắt
Giữ hồ sơ nghiệm thu và phiếu bảo hành, vì thời hạn tính từ ngày nghiệm thu
Câu hỏi hay gặp
Mưa đá có làm vỡ tấm pin không? Tấm pin dùng kính cường lực chịu va
đập, nhưng mưa đá lớn bất thường vẫn có thể gây hỏng. Đây là trường hợp nên hỏi rõ phạm
vi bảo hành và cân nhắc bảo hiểm tài sản.
Gần biển có lắp được không? Được, nhưng hơi muối ăn mòn nhanh hơn,
nên phụ kiện và khung phải chọn loại chống ăn mòn, và cần kiểm tra thường xuyên hơn.
Bảo hành 25 năm thì ai bảo hành? Câu nên hỏi trước khi ký. Bảo hành
do đơn vị bán đứng tên thì phải chắc đơn vị đó còn tồn tại sau ngần ấy năm. Asia Energy
đứng tên bảo hành cho thiết bị mình phân phối.
Nguồn tham khảo
Thời hạn bảo hành 12 năm sản phẩm và 25 năm hiệu suất tấm pin, 5 năm biến tần, lấy từ
trang chính sách bảo hành của Asia Energy. Cấp bảo vệ IP68 và
công nghệ Half Cell lấy từ danh mục sản phẩm.
Cách kiểm chứng. Yêu cầu phiếu bảo hành ghi rõ hai mốc riêng biệt —
bảo hành sản phẩm và bảo hành hiệu suất — cùng mức sản lượng cam kết còn lại theo từng
mốc năm. Phiếu chỉ ghi chung "bảo hành 25 năm" là chưa đủ rõ.
Suy giảm bao nhiêu mỗi năm
Tấm pin mất một phần nhỏ sản lượng mỗi năm. Mức suy giảm thường được hãng công bố
thành hai phần: một mức giảm lớn hơn trong năm đầu, rồi một mức đều đặn thấp hơn cho
các năm tiếp theo.
Chính vì suy giảm đều và dự đoán được nên mới có khái niệm bảo hành hiệu suất: hãng
cam kết sau ngần ấy năm, tấm pin còn giữ được một tỷ lệ sản lượng tối thiểu so với ban
đầu.
Câu nên hỏi khi mua. Không phải "bảo hành bao nhiêu năm", mà
"sau 10 năm và sau 25 năm, cam kết còn bao nhiêu phần trăm sản lượng". Hai con
số đó mới là nội dung thật của bảo hành hiệu suất.
Bảo hành chỉ có giá trị nếu còn người bảo hành
Đây là phần ít ai nghĩ tới khi ký hợp đồng. Bảo hành 25 năm chỉ có ý nghĩa nếu đơn
vị đứng tên còn tồn tại sau ngần ấy năm.
Ba thứ nên kiểm tra trước khi chốt:
Ai đứng tên bảo hành — nhà sản xuất, nhà nhập khẩu, hay đơn vị thi
công. Ba bên này khác nhau, và trách nhiệm cũng khác nhau.
进口单证 — có CO và CQ đầy đủ cho từng lô hàng thì mới truy
được nguồn gốc khi cần đổi trả sau nhiều năm.
Thủ tục yêu cầu bảo hành — cần giấy tờ gì, ai chịu chi phí tháo lắp
và vận chuyển. Chi phí tháo một tấm pin trên mái tầng ba không nhỏ.
Asia Energy đứng tên bảo hành cho thiết bị mình phân phối, với hồ sơ nhập khẩu chính
ngạch kèm CO và CQ cho từng lô.
Chi phí vòng đời — tính đủ trước khi so giá
Khi so hai báo giá, con số ban đầu chỉ là một phần. Nên cộng thêm:
Thay biến tần giữa vòng đời — bảo hành 5 năm so với 25 năm hiệu
suất tấm pin đã nói lên tuổi thọ tương đối
Vệ sinh định kỳ — không tốn nhiều nhưng không phải bằng không
Thay pin lưu trữ nếu có, vì pin xuống cấp trước tấm pin
Chi phí cơ hội của vốn — khoản tiền đó để trong ngân hàng cũng sinh
lãi, nên phép so công bằng là so với khoản lãi đó
Ngay cả khi tính đủ, với hộ có hóa đơn từ 1,5 triệu đồng trở lên thì bài toán vẫn
nghiêng về phía nên lắp — chủ yếu nhờ biểu giá điện bậc thang.
Câu hỏi hay gặp phần hai
Tấm pin cũ có bán lại được không? Thị trường tấm pin đã qua sử dụng ở
Việt Nam còn rất nhỏ. Nên coi giá trị thanh lý gần như bằng không khi tính hoàn vốn.
Bảo hành có áp dụng khi chuyển nhượng nhà không? Tùy điều khoản hợp
đồng. Nên hỏi rõ nếu có ý định bán nhà trong thời gian bảo hành.
Tấm pin hỏng một tấm thì ảnh hưởng cả hệ không? Tùy cách đấu nối.
Đấu nối tiếp thì một tấm yếu kéo cả dãy; biến tần nhiều MPPT hoặc tối ưu hóa theo tấm
giảm được ảnh hưởng này.