The real constraint is not area but the neighbour's shadow. How to reclaim roof space, and the spots people overlook.
Guide · 24/10/2026 · 5 min read
This article has not been translated yet. The Vietnamese text is shown below.
本文尚未翻译,以下为越南语原文。
이 글은 아직 번역되지 않았습니다. 아래는 베트남어 원문입니다.
Nhà ống mặt tiền bốn mét, mái chưa tới hai chục mét vuông, lại bị nhà bên cạnh
cao hơn che mất buổi chiều. Trường hợp này lắp được, nhưng phải tính khác.
Ràng buộc thật của nhà phố không phải diện tích
Nghe thì tưởng vấn đề là mái nhỏ. Thực tế có ba ràng buộc, và diện tích chỉ là một:
Bóng che từ nhà bên. Đây mới là thứ quyết định. Nhà phố san sát,
nhà nào cao hơn sẽ đổ bóng lên mái nhà thấp hơn vào một khoảng giờ cố định mỗi ngày.
Mái bị chiếm chỗ. Bồn nước, cục nóng điều hòa, ống thông hơi, giàn
phơi, chuồng chim — mái nhà phố hiếm khi trống.
Diện tích. Thường là ràng buộc nhẹ nhất trong ba, vì hệ 3 kW không
cần nhiều chỗ như nhiều người tưởng.
Mái bao nhiêu thì lắp được bao nhiêu
Ước lượng nhanh cho nhà phố:
Một tấm pin 630W chiếm khoảng hơn hai mét vuông
Cộng khoảng cách giữa các tấm và lối đi lại, thực tế cần nhiều hơn con số đó
Gói 3 kW cần khoảng năm tấm; gói 5 kW khoảng tám tấm
Nghĩa là một mái nhà phố trống chừng hai mươi mét vuông thường đủ cho gói 3 kW, đôi
khi tới 5 kW nếu bố trí khéo. Theo bảng gói công suất, 3 kW tiết kiệm khoảng 920.000
đồng một tháng — không nhỏ với hộ gia đình.
Đây là phần đáng bỏ công nhất, vì làm sai thì mất sản lượng suốt hai mươi năm mà
không biết.
Cách kiểm tra: lên mái vào ba thời điểm — 9 giờ, 12 giờ và 3 giờ
chiều — xem phần nào bị bóng. Nhớ rằng mùa đông mặt trời thấp hơn nên bóng dài hơn mùa
hè đáng kể.
Nguyên tắc bố trí: ưu tiên phần mái không bị che vào khung 10 giờ
sáng đến 2 giờ chiều. Phần bị che buổi sớm hoặc cuối chiều vẫn dùng được, chỉ kém hơn.
Phần bị che đúng giữa trưa thì nên bỏ.
Nếu buộc phải lắp lên phần có bóng: nói rõ với đơn vị thi công để họ
tách dãy tấm bị che sang một MPPT riêng. Biến tần nhiều MPPT xử lý được việc này — chi
tiết ở bài đọc hiểu thông số
biến tần.
Giành lại chỗ trên mái
Trước khi kết luận mái không đủ, nên xem bốn thứ sau có dời được không:
Bồn nước. Dời sang phía bắc hoặc góc không đổ bóng lên phần mái tốt.
Đây là thứ vừa chiếm chỗ vừa tạo bóng nên dời được là lợi kép.
Cục nóng điều hòa. Thường treo tường được thay vì đặt trên mái.
Giàn phơi. Có thể gộp vào phương án giàn che — tấm pin làm mái, bên
dưới vẫn phơi được.
Ống thông hơi. Khó dời nhất, nhưng gom về một phía khi có dịp sửa
nhà thì phần mái còn lại liền mạch hơn.
Những chỗ lắp thêm mà nhà phố hay bỏ sót
Mái che sân thượng. Dựng giàn tấm pin làm mái, vừa có điện vừa che
nắng cho sân.
Mái hiên trước nhà, mái che chỗ để xe.
Ban công hướng nam. Lắp nghiêng trên lan can, không nhiều nhưng có
thêm.
Mái nhà vệ sinh, mái bếp phía sau. Phần mái thấp này hay bị quên.
Cộng các mảnh nhỏ lại, nhiều nhà phố lắp được gấp rưỡi so với chỉ tính mái chính.
Mái lệch hướng thì sao
Nhà phố không chọn được hướng — nhà quay ra đường thế nào thì mái thế đó.
Thứ tự tốt dần: mái hướng nam thu nhiều nhất; đông và tây thấp hơn nhưng vẫn dùng tốt;
bắc là kém nhất. Với mái bê tông bằng thì không thành vấn đề vì dựng khung nghiêng theo
hướng mong muốn được.
Mái đông và tây có một điểm hay ít ai nói: mái đông phát sớm, mái tây
phát muộn. Nhà đi làm cả ngày, về nhà buổi chiều mới dùng điện nhiều thì mái tây lại hợp
hơn mái nam — vì sản lượng rơi đúng lúc có người ở nhà.
Thi công ở nhà phố khó ở chỗ nào
Không có chỗ tập kết. Vỉa hè hẹp, không có sân. Cần bàn trước về
chỗ để vật tư và thời điểm chuyển hàng lên.
Đưa tấm pin lên mái. Cầu thang nhà ống hẹp, tấm pin dài hơn một mét
rưỡi. Nhiều trường hợp phải đưa từ mặt tiền lên.
Ảnh hưởng hàng xóm. Nên báo trước cho nhà bên, nhất là khi phải bắc
giàn giáo hoặc thao tác gần ranh giới.
Đường đi cáp. Nhà ống có tủ điện ở tầng trệt, mái ở tầng trên cùng
— quãng cáp dài, cần tính tiết diện cho đủ.
Chọn công suất cho nhà phố
Nguyên tắc giống nhà ở nói chung: theo hóa đơn điện thực tế, không theo diện tích mái
trống. Nhưng nhà phố có một điểm riêng — mái nhỏ nên dễ rơi vào tình huống
mái không đủ cho mức hóa đơn.
Gặp trường hợp đó thì lắp vừa sức mái, đừng ép. Hệ nhỏ hơn nhu cầu vẫn cắt được phần
tiêu thụ ở bậc giá cao nhất, mà đó là phần đắt nhất của hóa đơn. Lý do ở bài
hóa đơn điện bao
nhiêu thì nên lắp.
Câu hỏi hay gặp
Nhà bên cạnh sau này xây cao lên thì sao? Rủi ro thật và không ai
kiểm soát được. Vì vậy nên ưu tiên phần mái xa ranh giới nhất, và nếu khu vực đang xây
dựng nhiều thì cân nhắc lắp vừa phải thay vì tối đa.
Mái nhà phố thường là bê tông, có phải khoan không? Có phương án đặt
tải trọng không khoan xuyên mái. Nên hỏi cụ thể vì nó phụ thuộc kết cấu và tải gió khu
vực.
Nhà phố ba tầng, biến tần đặt ở đâu? Gần tủ điện tổng, thoáng khí,
tránh nắng chiếu. Nhiều nhà đặt ở chiếu nghỉ cầu thang tầng trên — vừa gần mái vừa
thoáng.
Mái chỉ lắp được 3 kW thì có đáng không? Tùy hóa đơn. Hóa đơn càng
cao thì gói nhỏ càng hoàn vốn nhanh, vì nó cắt đúng phần điện đắt nhất.
Nguồn tham khảo
Diện tích chiếm chỗ của tấm pin tính từ kích thước tấm Mono 630W ở
danh mục sản phẩm. Số tấm, giá và mức tiết kiệm từng gói lấy từ
bảng gói công suất; thông tin số MPPT từng mã biến tần ở
danh mục biến tần của Asia Energy.
Asia Energy khảo sát mái miễn phí trong 24 giờ và trả lại bản vẽ bố trí tấm pin —
với nhà phố thì bản vẽ này đáng giá hơn hẳn, vì nó cho thấy mái thật sự chứa được bao
nhiêu sau khi trừ bóng che và vật cản.
Need advice for your own roof?
Asia Energy surveys your roof free of charge and returns a plan with estimated output, all-in cost and payback time.